Agent’a Her Şeyi Anlatma, Nereye Bakacağını Öğret
Agentic coding’de context problemi daha küçük dosyalar üreterek çözülmez. Gerçek harness, bilgiyi yaşam döngüsüne göre ayırıp agent’a yalnızca ihtiyaç duyduğu bölgeyi okutmaktır.
-
-
Ucuz LLM İllüzyonu: Başarılı İşlem Başına Maliyet Neden Token Fiyatından Önemlidir?
Bir yapay zeka modelinin gerçek maliyetini yalnızca token başına ödenen fiyata bakarak değerlendirmek yanıltıcıdır. Doğru sonuca ulaşmak için gereken deneme sayısı, hata düzeltme süreçleri ve insan denetimi hesaba katıldığında, nominal olarak ucuz görünen bir model pahalı bir alternatife kıyasla kat kat yüksek bir toplam operasyonel maliyet yaratabilir.
-
Duman Dedektörüne İnanırım, Yapay Zekâ Dedektörüne İnanmam
Fiziksel sensörler bağımsız bir sinyali ölçerken, yapay zekâ metin dedektörlerinin elinde insan metinlerinden türetilmiş aynı olasılık uzayından başka bir veri yoktur. İnsana benzemek üzere optimize edilmiş bir modelin çıktısını istatistiksel benzerlik üzerinden yargılamak, ölçülebilir bir fiziksel gerçeği değil, metodolojik bir çıkmazı temsil eder.
-
Yapay Zekada Onay Arayan Soru Neden Yanıltır?
Yapay zeka modelleri insan zihnini ve davranışsal zaaflarını derinlemesine analiz ederek etkileşim üretiyor. Büyük teknoloji şirketleri felsefeci ve psikologlarla optimizasyon döngüleri kurgularken, kullanıcılar farkında olmadan kısa vadeli onaylanma tuzaklarına kapılabiliyor. Bir modelden gerçek değer üretebilmek, pohpohlayıcı yağcılık tuzağından sıyrılıp “Bu iyi mi?” yerine “En zayıf üç yeri ne?” sorusunu sorabilme disiplinine dayanıyor.
-
LLM’lerle Dans Etmenin Kuralı: Agentic Mikroyönetim
Agentic yapay zeka konuşmalarında son dönemin en popüler tavsiyesi şu: “Ajana hedefi ver, gerisini ona bırak.” Otonom planlama yapsın, araçlarını seçsin, kendi başına çözsün. Kulağa çekici geliyor farkındayım ama son birkaç aydır üzerinde çalıştığım bir proje bana tam tersini öğretti. Bence LLM’lerle dans etmenin en önemli kuralı mikroyönetimdir.
-
LLM Modellerinde Kısa Devre: AI Neden Bize “Yalan” Söylüyor?
İlk ticari yapay zeka modeli kullanıma açıldığından beri sayfaların altında bir ibare bulunuyor: “Yapay zeka hata yapabilir, kontrol edin.” Son zamanlarda kullanıcıların bu uyarılara karşı bir körlük geliştirdiğini düşündüren paylaşımlarla karşılaştığım için bugün bu konuyu ele almak istedim. Çoğu insan sorunun sadece “halüsinasyon” yani modelin gerçeği bilmemesi olduğunu sanıyor. Ancak arka planda daha karanlık ve sistemik bir problem var: Modelin gerçeği bulmak için değil, ödül mekanizmasını maksimize etmek için çalışıyor olması. Bu durum sıradan bir yazılım hatası değil; yapay zekanın tam kalbindeki temsili hedef ile gerçek dünya doğruluğu arasındaki yapısal ayrışmanın ta kendisidir.
-
Yapay Zeka Yarışında Rasyonel Konumlanma: Distilasyon ve Egemenlik
Yapay zekâ alanındaki küresel rekabet, “kendi süper modelini geliştirmek” söylemi üzerinden tartışılıyor. Ancak frontier model geliştirmek devasa sermaye, altyapı ve devlet desteği gerektiren bir yarış. Bu makale, model distilasyonunun teknik gerçekliğini, büyük sağlayıcıların şikâyetlerindeki çifte standardı, devlet destekli frontier yarışının umutlara dayanan kırılgan ekonomisini ve Türkiye gibi orta ölçekli ekonomilerin rasyonel konumlanma stratejisini analiz ediyor. Temel argüman: egemenlik en büyük modeli yapmak değil, en kritik veriyi kontrol edebilmektir.
-
Yapay Zeka ve Bilgi İllüzyonu: Araç Zihni Büyütür ya da Yokluğunu İfşa Eder
Yapay zeka araçları içerik üretimini dönüştürüyor; fakat dönüşümün niteliğini belirleyen tek faktör kullanıcının kendi bilgi derinliğidir. Elektronik sektöründe yıllardır dolaşan, havyayı plastik sapı yerine 350 derecelik rezistansından tutan o ünlü fotoğraf tam bir turnusoldür: Bilmeden taklit eden kişi kaçınılmaz olarak kendini ifşa eder. Bu analiz; yapay zekayı bilgi uydurmak için değil, zihindeki sahici uzmanlığı keskinleştirmek için kullanan teknoloji etiğini inceler.
-
Kodun Saltanatı Bitiyor mu? Yapay Zeka Sonrası Yazılımın Durumu
Yazılımın yavaş, pahalı ve sancılı zanaatkarlık devri yapay zeka devrimiyle kapanıyor. Artık üretim aracı kod değil, onu üreten modelin kendisidir. Bu analiz; klasik kod yazımının metalaşmasını, üretim araçlarının el değiştirmesini ve yazılımcının bir kod işçisinden sistem felsefesi kuran bir akıl şekillendiriciye dönüşümünü inceler.
-
Klasik Kontrol Ölmedi: LQR ve Derin Pekiştirmeli Öğrenme Arasındaki Denge
Endüstride herkes yapay zeka odaklı kontrolcülerden söz etse de tesislerin büyük bölümü PID ve LQR ile çalışmaya devam ediyor. İki yaklaşımın sınırlarını, model kırılganlığını ve hibrit mimarinin endüstriyel gerekliliğini inceliyoruz.