Sistem Mimarisi

Blog Teknoloji ve Sistemler

Çökme Lüksü Olmayan Sistemler: Emniyet Kritik Yazılımın Kırmızı Çizgileri ve Yasaklı Kodlama Kuralları
Muhammet Işık 16 Aralık 202522 Ekim 2026

Saatte 900 kilometre hızla giden bir uçakta veya bir nükleer santral kontrolöründe sistemin kesintiye uğraması veya kontrolsüz yeniden başlatılması kabul edilemez. Standart yazılım dünyasında hız ve esneklik sağlayan dinamik bellek, özyineleme ve istisna yakalama gibi yapılar emniyet kritik sistemlerde neden birer saatli bomba sayılır? Bu analiz, MISRA ve ISO 26262 standartlarının belirlediği temel kırmızı çizgileri ve deterministik yazılım mühendisliğinin ilkelerini inceler.

Devamını Oku Çökme Lüksü Olmayan Sistemler: Emniyet Kritik Yazılımın Kırmızı Çizgileri ve Yasaklı Kodlama Kuralları
Blog Teknoloji ve Sistemler

Emniyet Kritik Sistemlerde Belirsizlik Yasaktır: Bu Sayfa Bilerek Boş Bırakılmıştır
Muhammet Işık 6 Aralık 202523 Ekim 2026

Sınav kitapçıklarında ve teknik kılavuzlarda karşılaşılan ‘Bu sayfa tasarımsal olarak boş bırakılmıştır’ uyarısı, emniyet kritik mühendisliğin en temel kuralını özetler. Stresin yüksek, hatanın bedelinin ağır olduğu sistemlerde varsayımlara yer yoktur. Bu analiz; endüstriyel otomasyondaki 4-20 mA canlı sıfır prensibinden kurumsal süreç yönetimine kadar, sistem durumunun neden daima açıkça tanımlanması gerektiğini inceler.

Devamını Oku Emniyet Kritik Sistemlerde Belirsizlik Yasaktır: Bu Sayfa Bilerek Boş Bırakılmıştır
Blog Yapay Zeka, Yazılım ve Veri

Kodun Saltanatı Bitiyor mu? Yapay Zeka Sonrası Yazılımın Durumu
Muhammet Işık 28 Ekim 202523 Ekim 2026

Yazılımın yavaş, pahalı ve sancılı zanaatkarlık devri yapay zeka devrimiyle kapanıyor. Artık üretim aracı kod değil, onu üreten modelin kendisidir. Bu analiz; klasik kod yazımının metalaşmasını, üretim araçlarının el değiştirmesini ve yazılımcının bir kod işçisinden sistem felsefesi kuran bir akıl şekillendiriciye dönüşümünü inceler.

Devamını Oku Kodun Saltanatı Bitiyor mu? Yapay Zeka Sonrası Yazılımın Durumu
Blog Eğitim, Kariyer ve Topluluk

Yazılım vs. Mühendislik Disiplini: Aracı Değil, İlkeyi Öğren
Muhammet Işık 21 Ekim 202521 Ekim 2026

Bir yazılımı öğrenmekle bir mühendislik disiplinini öğrenmek sıklıkla birbirine karıştırılıyor. Bir CAD, EDA veya IDE yazılımının butonlarını ezberlemek kişiyi operatör yapar; arkasındaki fiziksel, matematiksel ve algoritmik prensipleri kavramak ise mühendis kılar. Bu analiz; araç bağımlılığı ile mühendislik disiplini arasındaki farkı ve arayüzler değiştiğinde ayakta kalmanın temel kurallarını inceliyor.

Devamını Oku Yazılım vs. Mühendislik Disiplini: Aracı Değil, İlkeyi Öğren
Blog Teknoloji ve Sistemler

Endüstriyel Ekranlar Neden Çirkin: HMI ve Telefon Ekranları Arasındaki Dayanıklılık Gerçeği
Muhammet Işık 7 Ekim 202521 Ekim 2026

Akıllı telefonların cam gibi parlayan OLED ekranlarına alışmış bir göz için fabrikalardaki HMI panelleri antik çağdan kalmış gibi görünebilir. Bu durum bir maliyetten kaçınma veya teknolojide geri kalmışlık değil, tamamen bilinçli bir mühendislik tercihidir. Bu analiz; endüstriyel ekranların arkasındaki 7-10 yıllık tedarik garantisini, OLED ekran yanığı riskini ve kasıtlı hava boşluğu mimarisini inceliyor.

Devamını Oku Endüstriyel Ekranlar Neden Çirkin: HMI ve Telefon Ekranları Arasındaki Dayanıklılık Gerçeği
Blog Teknoloji ve Sistemler

SCADA: Bir Veri Toplama Sanatı ve Karar Destek Disiplini
Muhammet Işık 3 Ekim 202521 Ekim 2026

Bir SCADA sisteminin temel amacı veri dağları oluşturmak değildir. Asıl amaç, sahadaki sinyalleri doğru kararları mümkün kılacak şekilde planlı ve anlamlı hale getirmektir. Bu analiz; kontrol sistemlerinde Amaçtan Kullanıma uzanan 5 aşamalı veri toplama metodolojisini, alarm yorgunluğunu önleme yollarını ve tesisinizin veri sağlığını denetleyen temel kontrol sorularını inceliyor.

Devamını Oku SCADA: Bir Veri Toplama Sanatı ve Karar Destek Disiplini
Blog Teknoloji ve Sistemler

Demiryolunun Geleceği 5G Hızında: Türkiye İçin FRMCS Geçiş Stratejisi
Muhammet Işık 23 Eylül 202523 Ekim 2026

Demiryolu haberleşmesinin omurgasını oluşturan 2G tabanlı GSM-R teknolojisi yerini 5G tabanlı FRMCS standardına devretmeye hazırlanıyor. Almanya’da gerçekleştirilen 1900 MHz bağımsız 5G testleri yeni mimarinin sahaya indiğini kanıtlarken; Türkiye’nin mevcut altyapı gerçeklerini gözeten, riskleri dağıtan ve yerli teknoloji ekosistemini güçlendiren altı adımlı kademeli bir geçiş stratejisi gerekiyor.

Devamını Oku Demiryolunun Geleceği 5G Hızında: Türkiye İçin FRMCS Geçiş Stratejisi
Blog Teknoloji ve Sistemler

Otomotivde Teknoloji Obezitesi ve CARIAD: Rekabet Öncesi Ortak Platform İhtiyacı
Muhammet Işık 16 Eylül 202523 Ekim 2026

Otomotiv sektörü, milyarlarca dolarlık Ar-Ge bütçelerini kararsız yazılımlara ve sürücüyü yoldan ayıran dokunmatik menülere gömerek kendi yarattığı bir teknoloji obezitesine teslim oldu. Volkswagen Grubu’nun CARIAD krizinde görülen milyarlarca avroluk zararlar ve ertelenen lansmanlar; her üreticinin temel işletim sistemini sıfırdan yazma inadının iflas ettiğini gösteriyor. Bu analiz; fiziksel ergonominin değerini, yazılım tanımlı araç mimarisindeki tıkanıklıkları ve endüstriyi kurtaracak ön rekabetçi konsorsiyum modelini inceliyor.

Devamını Oku Otomotivde Teknoloji Obezitesi ve CARIAD: Rekabet Öncesi Ortak Platform İhtiyacı
Blog Teknoloji ve Sistemler

Demiryollarında TMİ ve Siber Güvenlik: Eski Teknoloji Emniyet Sağlamaz
Muhammet Işık 13 Eylül 202523 Ekim 2026

Demiryolu altyapısında teknolojinin eski olması nedeniyle siber saldırılardan korunduğu düşüncesi, arkasında ağır bir operasyonel kaza riski barındıran tehlikeli bir yanılsamadır. Polonya ve ABD’deki radyo frekansı zafiyetleri modern haberleşme açıklarını kanıtlarken; Türkiye’de geniş bir demiryolu kesiminin halen sözel koordinasyona dayalı Trafiğin Merkezden İdaresi (TMİ) yöntemiyle işletilmesi sistemi doğrudan insan hatasına açık bırakıyor. Bu analiz; 6 bin kilometrelik sinyalizasyon ihtiyacını, sahte güvenlik hissini ve yerli mühendislikle şifreli haberleşmeye geçişin gerekliliğini inceliyor.

Devamını Oku Demiryollarında TMİ ve Siber Güvenlik: Eski Teknoloji Emniyet Sağlamaz
Blog Yapay Zeka, Yazılım ve Veri

Klasik Kontrol Ölmedi: LQR ve Derin Pekiştirmeli Öğrenme Arasındaki Denge
Muhammet Işık 15 Ağustos 202523 Ekim 2026

Endüstride herkes yapay zeka odaklı kontrolcülerden söz etse de tesislerin büyük bölümü PID ve LQR ile çalışmaya devam ediyor. İki yaklaşımın sınırlarını, model kırılganlığını ve hibrit mimarinin endüstriyel gerekliliğini inceliyoruz.

Devamını Oku Klasik Kontrol Ölmedi: LQR ve Derin Pekiştirmeli Öğrenme Arasındaki Denge

Sahiplenirim. Kurarım. Teslim ederim. İşleyen sistemler, net kararlar.